DSLR Fotoğraf Makinası İle Astrofotoğraf Çekmek ve Gözmerceği İzdüşüm Yönetiminin Kullanılması
Amatör gökbilimciler tarafından derin uzay nesnelerini fotoğraflamakta yaygın olarak kullanılan donanımlardan biri de DSLR fotoğraf makinalarıdır. Günlük hayatta fotoğraf çekiminde kullanılabilmesi, astrofotoğraf amaçlı üretilen CCD algılayıcılı donanımlara oranla daha düşük maliyeti ve kolayca edinilebilmesi nedenleriyle amatörler tarafından tercih edilmektedirler. Ancak astrofotoğraf amaçlı üretilmemiş olmaları, (Astrofotoğraf için kullanışlı olmayan dahili filtreleri olması) teleskoplara takılmaları için bazı ek donanımlara ihtiyaç duymaları, CCD algılayıcılı donanımlara oranla daha düşük başarım göstermeleri gibi dezavantajları da vardır.
Bu yazıda, DSLR fotoğraf makinası ve teleskop yardımıyla astrofotoğraf çekimi için gereken temel donanımları incelemeye çalışacağım. İleri teknikler ve yazılımların kullanımı gelecek yazılarda ele alınacaktır. Donanımlara geçmeden önce, 4 Aralık Gecesi bulutların arasından çekmeye çalıştığım Ay fotoğrafını, üzerinde herhangi bir oynama yapmadan paylaşmak istiyorum;
DSLR Fotoğraf Makinası ile Çekilmiş Ay Fotoğrafı
DSLR fotoğraf makinası ve teleskop arasındaki bağlantıyı kurmak için gereken donanımları, bağlantı sırasına göre fotoğraf makinasından teleskoba doğru değerlendirerek yazımıza başlayalım;
1 – T Halkası
T Halkası, DSLR fotoğraf makinasının objektifinin çıkartılması sonrasında, fotoğraf makinasının gövdesine (body) bağlanan ilk donanımdır.
Canon EOS Serisi İçin Üretilmiş "T Halkası"
T Halkasının bir tarafı fotoğraf makinasının objektif yuvasına uyumlu, diğer tarafı da “T” diye nitelendirilen vidalama standardına uyumludur. Böylelikle, T Halkasını fotoğraf makinasına taktıktan sonra, standarda uygun her türlü donanımı takmaya uygun bir yapı elde etmiş oluruz. Nasıl ki fotoğraf makinasına bağlanacak objektifler DLSR makinanın modeline göre seçilmeliyse, T Halkası da benzer biçimde fotoğraf makinanızın modeline göre seçilmelidir.
Bu tür donanımların maliyetleri 20$ civarındadır. İhtiyacım olan T Halkasını şu siteden aldım ve herhangi bir sorunla karşılaşmadan kullanıyorum; http://www.agenaastro.com/T-Ring-for-Canon-EOS-Camera-p/paar-ag-teos.htm
2 – T Adaptörü
T adaptörü, fotoğraf makinasının teleskobun netleyicisine olan bağlantısını sağlayacak donanımdır. Netleyicinin tipine göre 1,25″ ya da 2″ boyutunda olabilir. Fotoğraf makinasının gövdesine bağlanmış T halkasının ucuna takılan adaptör, yapısına göre, filtre ya da diğer optik aksesuarların takılmasına da olanak sağlayabilir. Aşağıda 1,25″ adaptör ve T halkası birilikte görülmektedir;
T Halkasına Bağlanmış T Adaptörü
T Halkası ve T Adaptör birleştirildikten sonra oluşan sistem fotoğraf makinanıza bağlanmaya hazırdır;
Fotoğraf Makinasına Bağlanmış T Halkası ve T Adaptörü
Bu donanımlar da 20$ civarında bir maliyete sahiptirler. Kullanmakta olduğum T adaptörünü de T Halasını aldığım yurtdışı sitesinden aldım ve gayet memnunum.
Üzerinde durduğumuz bu iki donanım, en yalın haliyle DSLR makinamızı teleskoba ağlamak için gerekli donanımlardır. Yukarıdaki resimde görülen sistem, teleskobun netleştiricisine bağlanır ve fotoğraf çekmek için gereken asgari gereksinimler sağlanmış olur;
Teleskoba Bağlanmış DSLR Fotoğraf Makinası
Bu donanımları kullanarak 4 Aralık gecesi çektiğim ve çözürlüğünün düşürülmesi dışında herhangi bir işlem görmemiş, tek kareden ibaret Avcı Bulutsusu fotoğrafı aşağıda;
Avcı Bulutusu
Fotoğraf ISO400, pozlama 15sn ve bilgisayar kullanılmadan fotoğraf makinasının 2sn’ye zamanlanması ile çekilmiş ve örnek olması açısından yazıya dahil edilmiştir. (Işık kirliliğinin etkisini görmek açısından aslında güzel bir fotoğraf 
)
Yukarıda bahsettiğimiz donanımlara ek olarak, “Kuyruk Hatası Düzeltici” ya da “Gözmerceği İzdüşümü Adaptörü” de kullanmak isteyebiliriz. Bu iki durum DSLR ile astrofotoğraf çekmek için zorunlu olmasa da aşağıda bu iki donanımı da değerlendirmeye çalıştım;
3 – Kuyruk Hatası Düzeltici
Newton tipi “Hızlı” teleskoplarda, görütünün merkezinden uzak olan noktalarda kayma ve bozulmalar görülmektedir. Bu bozulmaları en aza indirmek için Kuyruk Hatası Düzeltici (Coma Corrector) adı verilen optik yardımcılardan faydalanır. Bu tür donanımların özellikleri farklılık gösterse de, genelde standartlara uydun olarak üretilirler ve kutudan çıktığı haliyle olmasa da, ek bazı donanımlar yardımıyla fotoğraf makinamıza bağlanabilirler. Kullandığım Baader marka Çok Amaçlı Kuyruk Hatası Düzelticiyi (Multi Purpose Coma Corrector – MPCC) aşağıda göstermeye çalıştım;
Baader Marka Kuyruk Hatası Düzeltici
MPCC’nin mevcut donanımlarım ile entegrasyonu için herhangi bir ek donanıma ihtiyacım olmadı. Fotoğraf makinası ile bağlantıyı kurmadan önce, T Halkası ile MPCC’yi birbirine bağladım;
T Halkasi ve MPPC
Sonrasında tek yapmak gereken, bu sistemi fotoğraf makinasına bağlamak oldu;
Fotoğraf Makinasına Bağlı Kuyruk Hatası Düzeltici
Diğer donanıma geçmeden önce, şunu belirtmekte fayda var; incelediğimiz kuyruk hatası düzeltici 2″ netleyiciler için yapılmıştır. Eğer teleskobunuz 1,25″ netleyiciye sahipse ek bir donanıma daha ihtiyacınız olacaktır.
4 - Gözmerceği İzdüşümü Adaptörü
Gözmerceği İzdüşümü Yöntemi, teleskobun ikinci aynası ile fotoğraf makinası arasına gözmerceği koyarak fotoğraf çekmek olarak tanımlanabilir. Bu yöntem, genelde daha fazla büyütme gereken durumlarda kullanılır. Bu işlem için aşağıdaki türden bir donanıma ihtiyaç vardır;
Gözmerceği İzdüşümü Adaptörü
Gözmerceği İzdüşümü Adaptörü (GİA), her iki ucu da “T” standardına uygun, içerisine gözmerceği konulabilecek bir adaptördür. Tahmin edeceğiniz gibi, adaptörün bir ucu fotoğraf makinasına bağladığımız T Halkasına, diğer ucu da teleskobun netleyicisine bağlanacaktır.
Bu yöntemle fotoğraf çekmek için, aşağıdaki gibi bir gözmerceğine ihtiyacımız vardır;
William Optics SWAN 15mm Gözmerceği
Gözmerceğinin koruyucusunu gövdeden ayırıyoruz;
Koruyucusu Çıkartılmış Gözmerceği
Koruyucusu çıkartılmış gözmerceğini, GİA’nın içine yerleştiriyor ve adaptörün vidasını sıkıyoruz;
İçerisine Gözmerceği Yerleştirilmiş Gözmerceği İzdüşüm Adaptörü
Bu noktada, adaptörün fotoğraf makinasının gövdesine bağlanabilmesi için gereken T Halkasını sisteme dahil ediyoruz;
T Halkası ve Gözmerceği İzdüşüm Adaptörü (GİA)
Son olarak, teleskop netleyicimizin boyutuna göre uygun netleyici adaptörünü (bu örnekte 2″ netleyici adaptörü kullandım) sisteme dahil ediyoruz;
GİA ve Netleyici Adaptörü
Böylelikle, fotoğraf makinasına bağlanmaya hazır bir sistem elde etmiş oluruz. Bu sistemi fotoğraf makinasına bağladığımızda, yapı artık teleskop ile bütünleşmeye hazırdır;
DSLR'a Bağlanmış Gözmerceği İzdüşüm Adaptörü
Aynı donanımlar kullanılarak çekilmiş iki Ay fotoğrafını aşağıda değerlendirebilirsiniz. Birinci fotoğrafta gözmerceği kullanılmamış, ikincisinde ise 15mm’lik bir gözmerceği kullanılmıştır;
Gözmerceği Kullanılmadan Çekilen Ay Fotoğrafı
Gözmerceği İzdüşüm Yöntemiyle Çekilmiş Ay Fotoğrafı
Tahmin edeceğiniz gibi, gözmerceğinin odak uzaklığı ve fotoğraf makinası ile gözmerceği arasındaki uzaklık fotoğrafın boyutlarına doğrudan etkimektedir. Bu yöntem daha fazla büyütme oranlarına ihtiyaç duyacağımız Ay ve gezegen fotoğrafları üzerindeki çalışmalarımız esnasında işimize yarayacaktır….
Görüşmek Üzere
Şu kategoride: Nasıl Yapılır? · Etiketler: astrofotoğraf, DSLR, Eyepiece Projection, Gökbilim, meade, Messier Bresser, teleskop, Uzun Pozlama
Tarih 09 Aralık 2009 Saat 15:57
Kalıcı Bağlantı
Merhaba, benim gibi yeni başlayan ve hevesli olanlar için çok güzel. gerçekten tebrik ederim sizi.
yazdığınız gözlem günlükleri ve nasıl yapılırdaki bilgileri başka bir türkçe kaynak sitesinde bulmaya imkan yok. çok açıklayıcısınız, benim gibiler için çok faydalı.
keşke üyelik açsanız, herkes böyle paylaşsa ve büyüse siteniz.
Tarih 09 Aralık 2009 Saat 18:48
Kalıcı Bağlantı
Çalışmalarım ve bu site hakkındaki övgü dolu cümleleriniz için çok teşekkür ederim. Gereken altyapıyı düzenleyebildiğim takdirde bahsettiğiniz türden bir paylaşım platformu oluşturmayı ben de isterim. Ancak bu yapıyı kontrollü biçimde ve ülkemizdeki amatör gökbilimcilerin faydalanabileceği online bir kütüphane biçiminde tasarlamak sanırım daha faydalı olacak.
Şimdilik edindiğim tecrübeleri mümkün olduğunca anlaşılabilir biçimde bu site üzerinden paylaşmaya devam edeceğim…
Tarih 29 Ocak 2010 Saat 17:14
Kalıcı Bağlantı
merhaba tesadüfen gezinirken sitenize rastladım ve çok faydalı olduğunu düşünüyorum.
gökyüzü fotoğrafı çekmek isteyen biri olarak size şunu soracaktım; elimde sadece canon 450D DSLR fotoğraf makinesi var. herhangi bir teleskop çekim için uygun mudur yoksa hem bütçeye hem de çekime en uygun teleskop newton tipi midir?
teşekkürler, başarınızın devamını dilerim, takibinizdeyim.
Tarih 31 Ocak 2010 Saat 10:01
Kalıcı Bağlantı
Aslında teleskop kadar kundak da önemli olduğundan, soruyu iki farklı açıdan yanıtlamaya çalışacağım. Eğer uzun pozlama yaparak derin uzay fotoğrafları çekmek istiyorsanız öncelikle iyi bir kundağa ihtiyacınız var. Alacağınız kundağın bilgisayar bağlantısına ya da otomatik kılavuzlamaya izin vermesi de gerekecektir. Bu tür kundaklara örnek Meade lxd75, celestron cg-5 olabilir.
Bu tür bir kundağın üzerine koyacağınız optik tüpü belirlerken de birçok parametre var; f oranının düşüklüğü (kısa sürede daha çok ışık toplamak için) renk ve görüntü kalitesi, açıklık vb. Newtonian teleskoplar açıklık başına en düşük maliyeti sunan teleskoplardır ancak görüntü kalitesi konusunda sorunları vardır. Mercekli teleskoplardan APO tipleri tatmin edice görüntü sağlarlar ancak fiyatları yüksektir. Şu linkten astrofotoğraf çekmek için kullanılabilecek teleskoplar hakkında fikir edinebilirsiniz; http://www.optcorp.com/productList.aspx?uid=1-599-1089&pg=0&mid=
Ayrıca kendi kullandığım şu optik tüpü de önerebilirim; http://www.meade.de/en/products/astro-specials/product.html?act=pdis&actid=4803800&cHash=b420a7a9bbf7de77aeb8daa03d44b4b0
Görüşmek Üzere…
Tarih 25 Haziran 2010 Saat 20:27
Kalıcı Bağlantı
Merhaba. Becerileriniz ve bizlere yol göstermenizden dolayı sizi kutluyorum. Nikon D300 makinam var. Bu uyguladığınız sistemi nasıl nerden en kısa yoldan kurabilirim. Bana önerebilceğiniz bir satıcı varmı ? İlginize teşekkür ederim. Saygılarımla
Tarih 27 Haziran 2010 Saat 12:39
Kalıcı Bağlantı
Merhaba,
Görüşlerinizi paylaştığınız için teşekkür ederim.
http://agenaastro.com/blue-fireball-t-ring-nikon.html adresinde Nikon makinalar için hazırlanmış bit t-halkası mevcut. (Başka sitelerde daha ucuza bulma ihtimaliniz de var; biraz araştırmanızı öneririm.) Bu halkayı fotoğraf makinasınının objektifinin yerine takıp netleyicinin tipine göre (1,25 inchler için http://agenaastro.com/blue-fireball-1-25-prime-focus-t-adapter.html 2 inch’ler için http://agenaastro.com/blue-fireball-2-prime-focus-t-adapter-2-t-thread-adapter.html) uygun bir adaptörle fotoğraf çekmek için gerekli asgari donanıma sahip olursunuz…
Saygılarımla,
Özgüç Bayrak
Tarih 16 Kasım 2010 Saat 00:44
Kalıcı Bağlantı
Özgüç bey, bu güzel paylaşım için teşekkür ederim ama benim aynı sistem için farklı bir sorum var,
Bu sistemi hiç doğada canlı çekmek için kullandınız mı?
Örneğin sizden birkaç km uzaklıktaki bir kuşu çekmeyi denediniz mi?
Biz doğa fotoğrafçıları ortama en uzakta durup en iyi resmi çekmeyi deneriz bu vesile ile bunun gibi ilginç bir fikir belki işimize yarar diye düşünüyorum.
Tarih 16 Kasım 2010 Saat 17:23
Kalıcı Bağlantı
Merhaba,
Görüşlerinizi paylaştığınız için teşekkür ederim.
Doğruyu söylemek gerekirse bu tür bir yöntemi doğada denemedim. İyi havalarda 15 cm açıklığa sahip bir teleskop ile 400 – 450 kat büyütmelere çıkarak epey uzaktan fotoğraf çekmeniz mümkün. Yine de göz önünde bulundurmanız gereken bazı kısıtlar olacaktır;
Renk kaymalarını engellemek ve doğal bir fotoğraf elde etmek için kaliteli bir teleskop almanız gerekecektir (Ben apochromatic mercekli teleskopları öneririm) Bunlar da haliyle biraz yüksek maliyetli.
Otomatik netleme gibi bir şansınız olmayacağı için en uygun netleme noktasını bulmak için birkaç deneme yapmanız gerekecektir; bu esnada hedefin yer değiştirmesi ihtimali sorun olabilir. Özellikle yüksek büyütmelerde netleme gerçekten uğraştırıcı bir iş.
Bir de sağlam ve kararlı bir kundağa ihtiyacınız olacaktır.
Görüşmek üzere
Tarih 26 Haziran 2011 Saat 23:52
Kalıcı Bağlantı
İyi Günler Özgüç bey.Ben pentax K-R ye sahibim.Makinemle çektiğim ilk resim 300 mm objektifimle ay oldu ve bu cok hosuma gitti.Bu konuyla ilgilenmeye basladım.Benim makinemle uygun olucak aparatları isimlerini yazabilirmisiniz ya da yol gösterirmisiniz bana?